Mặc dù là Bộ có tỷ lệ giải ngân cao so với các Bộ ngành khác, tuy nhiên cũng vẫn còn tồn tại một số nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân các dự án của Bộ Giao thông vận tải như:
(i) Tình hình dịch bệnh Covid-19 gây khó khăn cho công tác nhân sự cũng như việc triển khai thực hiện tại hiện trường, làm ảnh hưởng đến công tác thực hiện các dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi.
(ii) Dự án hợp vốn từ nhiều nguồn khác nhau nên việc phối hợp, tổ chức thực hiện khó khăn không nhịp nhàng dẫn đến xây dựng tiến độ thực hiện luôn bị phá vỡ không hoàn thành theo kế hoạch.
(iii) Giá thép tại thị trường tăng đột biến, bất thường trong khi các hợp đồng xây lắp của một số dự án đều là đơn giá cố định. Hiện nay, chưa có cơ chế bù giá cho hợp đồng này nên rất khó khăn cho các nhà thầu.
(iv) Nhà tài trợ xem xét thẩm định vốn dư chậm.
(v) Thủ tục thông qua/cấp ý kiến không phản đối của nhà tài trợ đối với các gói thầu xây lắp kéo dài dẫn đến chậm ký các hợp đồng xây lắp.
(vi) Công tác thiết kế kỹ thuật sử dụng vốn viện trợ của DFAT do nhà tài trợ lựa chọn tư vấn, ký hợp đồng và thanh toán với tư vấn, chủ dự án chỉ tham gia nên không chủ động trong việc triển khai.
Ảnh thực tế tuyến đường Dự án quản lý tài sản đường bộ Việt Nam
Với tinh thần “Kiên định thực hiện hiệu quả “mục tiêu kép”, vừa quyết liệt phòng, chống dịch bệnh hiệu quả, bảo vệ sức khỏe nhân dân, vừa đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải yêu cầu thủ trưởng các đơn vị chủ đầu tư, ban quản lý dự án, các cơ quan tham mưu liên quan của Bộ quyết liệt tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công, đẩy mạnh tiến độ giải ngân các dự án, đồng thời chú trọng đến kiểm soát chất lượng.
Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải chỉ đạo các chủ đầu tư, ban quản lý dự án phải phân công trách nhiệm cụ thể lãnh đạo đơn vị, cán bộ theo dõi tiến độ thực hiện các dự án, báo cáo về Bộ qua Cục Quản lý xây dựng và Chất lượng công trình giao thông và Vụ Kế hoạch - Đầu tư.
Các đơn vị này được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các thủ tục đấu thầu lựa chọn nhà thầu, tư vấn; thủ tục điều chỉnh thiết kế, dự toán; thủ tục quyết toán các dự án. Tăng cường kiểm tra, giám sát hiện trường, đôn đốc các nhà thầu, tư vấn đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án đang triển khai đảm bảo tiến độ, chất lượng yêu cầu; đồng thời chủ động, quyết liệt chỉ đạo, cử cán bộ có đủ thẩm quyền thường xuyên có mặt tại hiện trường phối hợp, làm việc với các địa phương để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là việc giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng.
Đối với một số dự án mới được giao bổ sung kế hoạch, yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án căn cứ tiến độ triển khai, cập nhật, chuẩn xác kế hoạch giải ngân chi tiết từng tháng còn lại trong năm 2021 gửi Bộ Giao thông vận tải để lãnh đạo Bộ xem xét, chấp thuận làm cơ sở chỉ đạo, điều hành và đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch của đơn vị.
Theo Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, kết quả giải ngân kế hoạch đăng ký đầu năm là tiêu chí chủ yếu để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ công tác năm 2021 của thủ trưởng các cơ quan, đơn vị liên quan, trừ lý do bất khả kháng và yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, đơn vị lấy tiêu chí kế hoạch giải ngân của đơn vị để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các cán bộ có liên quan.
Bộ GTVT yêu cầu đẩy mạnh tiến độ giải ngân các dự án, đồng thời chú trọng đến kiểm soát chất lượng
Đánh giá về những khó khăn đối với nhiệm vụ giải ngân 6 tháng cuối năm, ông Nguyễn Danh Huy, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Đầu tư (Bộ Giao thông vận tải) cho rằng, các dự án mới bắt đầu từ cuối năm 2020 hiện nay mới đang triển khai các hạng mục phần nền, móng nên giá trị thanh toán, giải ngân không nhiều; một số dự án ODA đang hoàn thiện thủ tục phê duyệt thiết kế kỹ thuật nên chưa triển khai thi công; mùa mưa bão đang đến gần; biến động giá vật liệu tăng cao (đặc biệt là giá thép xây dựng tăng 40-50% trong thời gian gần đây) dẫn đến việc các nhà thầu có biểu hiện thi công cầm chừng. Bên cạnh đó, ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 trong năm 2021 tiếp tục có tác động tới công tác tổ chức thi công tại hiện trường.
Do vậy, để phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch, cần sự quyết tâm cao độ, quyết liệt trong chỉ đạo điều hành của thủ trưởng các đơn vị chủ đầu tư, ban quản lý dự án và sự tích cực phối hợp với địa phương, các đơn vị có liên quan trong công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, di dời cơ sở hạ tầng kỹ thuật.
Đặc biệt, đối với các dự án ODA mới triển khai thực hiện, các chủ đầu tư, ban quản lý dự án cần nắm chắc tình hình thực hiện, bám sát kế hoạch giải ngân chi tiết hằng tháng, nghiên cứu đề xuất các giải pháp đẩy mạnh tiến độ thực hiện, giải ngân đối với từng dự án./.