Tham dự buổi làm việc, về phía các cơ quan Việt Nam có đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương và các đơn vị thuộc Bộ Tài chính như Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, Vụ Ngân sách nhà nước, Vụ Tài chính ngân hàng và Cục Tài chính doanh nghiệp với sự chủ trì của Lãnh đạo Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại; về phía tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P có sự tham gia của Kim Eng Tan, Giám đốc cấp cao - Bộ phận Tín nhiệm Chính phủ khu vực APAC, Ông Andrew Wood - Giám đốc bộ phận tín nhiệm chính phủ và tài chính công quốc tế và các chuyên gia của đơn vị tư vấn xếp hạng tín nhiệm cho Việt Nam. Nội dung tổ chức S&P quan tâm trao đổi trong buổi điện đàm bao gồm phản ứng của Chính phủ với đại dịch Covid-19 và tình hình kiểm soát dịch bệnh đến thời điểm hiện nay; cập nhật tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong Quý I/2020, dự báo triển vọng tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2020-2021, tình hình thực hiện tài khóa, thương mại bao gồm xuất nhập khẩu, du lịch và một số ngành sản xuất chính, sự chuẩn bị của Việt Nam để hưởng lợi từ việc ký kết EVFTA và tình hình vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Liên quan đến việc ứng phó khá thành công với đại dịch COVID-19, trao đổi với S&P, đại diện của Bộ Tài chính cho biết đến thời điểm làm việc, Việt Nam có 270 ca mắc, trong đó có 212 ca đã chữa khỏi hoàn toàn (chiếm 82% tổng số ca nhiễm), 34 ca vẫn dương tính, một số ca đã có kết quả âm tính một lần hoặc hai lần và chưa có ca tử vong.

Về tình hình thực hiện Kinh tế-Xã hội Quý I/2020, đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2020 ước tính tăng 3,82% so với cùng kỳ năm trước. Về dự báo các kịch bản tăng trưởng kinh tế, theo đại diện Bộ Tài chính, mức tăng trưởng sẽ là 5,3% nếu dịch COVID-19 kết thúc trong Quý II/2020 và 5,05% nếu dịch COVID-19 kết thúc trong Quý III/2020. Các kịch bản đang xét trong bối cảnh Việt Nam và chưa tính đến diễn biến đại dịch trên toàn cầu. Kịch bản GDP tăng trưởng 5,3% là kịch bản lạc quan nhất cho nền kinh tế Việt Nam. Trong chỉ đạo điều hành, Chính phủ vẫn chủ trương theo phương án này. Đồng thời, Việt Nam vẫn tiếp tục theo dõi tình hình để kịp thời cập nhật các thay đổi tác động đến kịch bản tăng trưởng. Chia sẻ với phía Việt Nam, S&P cũng cho biết trong bối cảnh suy giảm tăng trưởng khu vực và triển vọng toàn cầu, với nền kinh tế hướng đến xuất khẩu và chịu nhiều ảnh hưởng bởi các điều kiện bên ngoài, dịch COVID-19 tác động đáng kể đếnViệt Nam. Do đó, S&P dự báo tăng trưởng GDP trong năm 2020 của Việt Nam là 1,2% nhưng sẽ bật trở lại 9% vào năm 2021, cao hơn các mức dự báo 6,8% của WB, trên mức 7% của IMF và 7,3% của Fitch

S&P cũng quan tâm đến tình hình lao động – việc làm của Việt Nam trong bối cảnh người lao động bị tạm dừng công việc trên diện rộng. Phản hồi lại phía S&P, đại diện Bộ Tài chính cho biết sơ bộ, tỷ lệ thất nghiệp trong khu vực chính thức không đáng kể. Công nhân cũng chấp nhận giảm thu nhập để chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp. Để hỗ trợ người lao động, Chính phủ đã ban hành gói hỗ trợ lên tới 36 nghìn tỷ đồng (tương đương 1,6 tỷ USD) cho 06 đối tượng đủ điều kiện thụ hưởng theo Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 9/4/2020 của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID-19

Về tình hình thực hiện tài khoá Quý I/2020, đại diện Bộ Tài chính chia sẻ tình hình thu ngân sách giai đoạn này vẫn đạt kết quả tốt nhờ vượt thu ngân sách năm 2019. Ước thực hiện đến tháng 4/2020, thu ngân sách đạt 33% dự toán. Từ cuối tháng 3/2020, thu ngân sách có dấu hiệu đi xuống. Từ tháng 5/2020, số thu sẽ bị giảm từ 4,2-4,3 tỷ USD so với mục tiêu thu ngân sách, trong đó dự toán thu từ dầu thô sẽ giảm một nửa (khoảng 800 triệu USD), phần còn lại đến từ giải pháp hỗ trợ kinh doanh. Về chi ngân sách, Bộ Tài chính cho biết sẽ đảm bảo nguồn 100% dự toán chi đầu tư phát triển năm 2020, phấn đấu giải ngân hết dự toán. Dự toán vốn cho đầu tư phát triển trong năm 2020 sẽ lớn do tỷ lệ giải ngân năm 2018-2019 dạt thấp nên một lượng vốn lớn được chuyển nguồn sang năm 2020. Về chi thường xuyên, dự kiến sẽ dành 36 nghìn tỷ chi cho người dân, 14-16 nghìn tỷ chi cho y tế và chi khắc phục thiên tai khoảng 14-16 nghìn tỷ. Bội chi Ngân sách nhà nước năm 2020 dự kiến sẽ khá cao, khoảng 7 tỷ USD trong đó giảm thu là hơn 4 tỷ USD và tăng chi 3 tỷ USD. Về mục tiêu điều hành ngân sách năm 2020, Bộ Tài chính nhấn mạnh phấn đấu thu đạt cao nhất có thể; tăng cường kỷ cương kỷ luật tài chính như vốn đầu tư phát triển không giải ngân được sẽ cắt, không cho chuyển nguồn sang năm 2021, cắt giảm chi phí hội họp, sử dụng tiết kiệm nguồn dự phòng ngân sách (chỉ sử dụng 50% còn 50% còn lại để xử lý bù thu, đảm bảo cân đối ngân sách các cấp); dùng phần vượt thu năm 2019 để bù phần hụt thu năm 2020. Về cơ bản, với kịch bản tăng trưởng kinh tế lạc quan nhất là 5,3%, chính phủ sẽ đạt mức bội chi ngân sách năm 2020 như dự kiến. Nếu tăng trưởng kinh tế giảm thấp hơn, Chính phủ sẽ cân nhắc trình Quốc hội cho phép tăng tỷ lệ bội chi và tìm nguồn huy động từ các tổ chức quốc tế đề bù đắp.

Về ngoại thương và sản xuất, chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 4 tăng 1,8% giảm so với cùng kỳ (tăng 9,2%). Trong đó, ngành công nghiệp chế biến chế tạo tăng trên 3%, thấp hơn so với mức tăng 10,9% cùng kỳ năm ngoái; ngành khai khoáng giảm 6,8%; ngành sản xuất và phân phối điện chỉ tăng 2,9% so với mức tăng 9,2% vào cùng kỳ năm ngoái. Điều này cho thấy, ngành sản xuất của Việt Nam đang chịu ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Trả lời câu hỏi của S&P liệu có kỳ vọng thương mại – sản xuất sẽ ổn định hay tiếp tục suy giảm trong vòng 03 tháng tới, đại diện Bộ Công Thương cho biết đối với ngành dệt may, da giày, điện tử vốn chiếm tỷ trọng lớn trong sản xuất công nghiệp, tác động tiêu cực đối với ngành đến từ suy giảm nhu cầu tiêu dùng trên toàn thế giới, tác động từ hoạt động giao thương hạn chế và các đơn hàng bị hoãn giao; do đó, việc phục hồi phụ thuộc phần lớn vào việc dịch bệnh được kiểm soát trên toàn thế giới. Trong bối cảnh Hiệp định EVFTA đang trình Quốc hội phê chuẩn vào giữa năm 2020, Việt Nam đang chuẩn bị sẵn sàng cho việc thúc đẩy hàng hóa vào thị trường EU. Với kỳ vọng dịch bệnh được kiểm soát và EVFTA có hiệu lực, hoạt động giao thương và sản xuất thương mại sẽ quay trở lại. Đối với khu vực du lịch, khách quốc tế đến Việt Nam trong 3 tháng đầu năm đạt 3,7 triệu lượt người, giảm 18,1% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, Việt Nam kỳ vọng du lịch nội địa sẽ tăng trở lại khi Việt Nam đang áp dụng chính sách kích cầu, các chuyển bay trong nước đang được nối lại và kỳ nghỉ hè đang tới gần.

 

Về tình hình FDI vào Việt Nam, tính đến ngày 20/4/2020, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN) 4 tháng đầu năm 2020 đạt 12,33 tỷ USD, bằng 84,5% so với cùng kỳ năm 2019. FDI thực hiện giảm 10% so với cùng kỳ năm trước. Theo lĩnh vực đầu tư, các nhà ĐTNN đã đầu tư vào 18 ngành, lĩnh vực, trong đó lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đạt gần 6 tỷ USD, chiếm 48,4% tổng vốn đầu tư đăng ký. Lĩnh vực sản xuất, phân phối điện đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư 3,9 tỷ USD, chiếm 31,9% tổng vốn đầu tư đăng ký. Tiếp theo là lĩnh vực bán buôn bán lẻ và hoạt động kinh doanh bất động sản với tổng vốn đăng ký lần lượt 776 triệu USD và 665 triệu USD. Đối với lĩnh vực chế biến, chế tạo, hoạt động của các dự án cấp mới bị ảnh hưởng nhiều do sự gián đoạn nguồn cung trang thiết bị máy móc, đầu vào cho sản xuất. Tuy nhiên, các doanh nghiệp đã chủ động chuyển chuỗi cung ứng sang Việt Nam ít bị ảnh hưởng hơn. Với mức độ khó khăn khác nhau liên quan đến đứt gãy, gián đoạn chuỗi giá trị, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết cộng đồng nhà đầu tư nước ngoài đang mong muốn Chính phủ cân nhắc có gói hỗ trợ cho khu vực này trên cơ sở xem xét nguồn lực, cam kết quốc tế và điều kiện pháp lý.

Kết thúc buổi điện đàm, tổ chức S&P cảm ơn phía Bộ Tài chính đã chia sẻ nhiều thông tin hữu ích để phục vụ đánh giá hệ số tín nhiệm quốc gia của S&P. S&P đánh giá các chỉ tiêu tín dụng của Việt Nam vẫn ổn định. Kết quả của đợt làm việc này sẽ được công bố sau khi S&P hoàn tất họp Uỷ ban đánh giá xếp hạng tín nhiệm Chính phủ trong khoảng 2 tuần nữa./.