Ngày 30/8/2021, Ông Võ Hữu Hiển – Phó Cục trưởng Cục QLN&TCĐN, Bộ Tài chính đã chủ trì họp với Ban Quản lý dự án Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 9 nhằm đánh giá tình hình thực hiện trong 8 tháng đầu năm 2021 và dự kiến cả năm 2021 của Dự án Quản lý nước Bến Tre, sử dụng vốn vay JICA.

Thay mặt Chủ đầu tư, Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Ban QLDA đọc báo cáo về tình hình thực hiện dự án, cụ thể như sau:

a) Thông tin chung về dự án

     Dự án Quản lý nước Bến Tre đã được phê duyệt Chủ trương đầu tư tại Quyết định số 2353/QĐ-TTg ngày 06/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chủ trương đầu tư dự án Quản lý nước Bến Tre sử dụng ODA vốn vay của Chính phủ Nhật Bản và được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt dự án đầu tư tại Quyết định số 412/QĐ-BNN-XD ngày  16 tháng 02 năm 2017 về việc phê duyệt điều chỉnh Dự án Quản lý nước Bến Tre sử dụng ODA vốn vay của Chính phủ Nhật Bản.

Dự án có tổng mức đầu tư là 6.191.338.000.000 đồng, trong đó vốn nước ngoài (vốn vay Chính phủ Nhật Bản): 24.260.849.000 JPY. Quy đổi VNĐ: 5.262.657.000.000 đồng. Vốn đối ứng (ngân sách Trung ương) là 928.681.000.000 đồng. Quy đổi JPY: 4.281.219.000 JPY.

Dự án sử dụng vốn vay JICA theo Hiệp định số VN17-P2 ngày 18/7/2017. Số tiền khoản vay: 24.257.000.000 Yên Nhật

b) Tình hình phân bổ kế hoạch nguồn nước ngoài năm 2021:

Tổng số kế hoạch vốn năm 2021 được giao phân khai và nhập trên TABMIS đến thời điểm báo cáo là: 715 tỷ đồng đạt 100% (Ban đã có văn bản báo cáo Bộ xin điều chuyển vốn chi tiết như mục 4)

c) Tình hình giải ngân kế hoạch vốn nước ngoài năm 2021:

- Khối lượng hoàn thành đã được kho bạc nhà nước kiếm soát chi là: 86.136 triệu đồng. (số này lấy cả số tạm ứng hợp đồng gói XL4)

- Tổng số vốn năm 2021 đã giải ngân đến 26/8/2021 là 86.136 triệu đồng.

- Tỷ lệ vốn đã giải ngân năm 2021 so với kế hoạch giao đạt 12 %.

d) Nhận xét về các khó khăn, vướng mắc:

- Tình hình giải ngân, nguyên nhân giải ngân chậm:

+ Nguyên nhân chính của việc giải ngân chậm là do giá nguyên vật liệu tăng đột biến, đặc biệt thép không rỉ SUS323L làm vượt Tổng mức đầu tư khoảng 700 tỷ đồng, dẫn đến phải xem xét phương án cắt giảm chi phí bằng cách điều chỉnh thiết kế thép chế tạo cửa van từ thép SUS323L sang thép S355JR, phải đàm phán lại với nhà tài trợ JICA mất nhiều thời gian dẫn đến không kịp đấu thầu các gói thầu xây lắp chính của dự án và không kịp giải ngân kế hoạch vốn mà đã dự kiến sẽ tạm ứng hợp đồng vào tháng 12/2021 (giá trị tạm ứng vốn NN khoản 470 tỷ đồng).

+ Gói thầu XL4-JICA3: Xây lắp cống Tân Phú và cống Bến Rớ đã đấu thầu xong từ đầu năm 2021 nhưng do ảnh hưởng của Covid-19, thời gian gần đây các tỉnh phía Nam bị ảnh hưởng rất nặng nề, đặc biệt là Tp. HCM (nơi trú đóng của Ban 9) và tỉnh Bến Tre (nơi triển khai xây dựng dự án) phải giãn cách xã hội nghiêm ngặt, các công trình xây dựng đều phải tạm dừng, làm ảnh hướng lớn đến công tác giải ngân của dự án (giá trị giải ngân chậm khoảng 30 tỷ đồng)

+ Do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19: Chuyên gia Nhật Bản khó khăn có thể vào Việt Nam để thực hiện công tác thiết kế. Dẫn đến công tác thiết kế bị chậm trễ, ảnh hưởng kết quả giải ngân.

+ Theo quy định của JICA trong quá trình lựa chọn nhà thầu, cần thông qua rất nhiều loại hồ sơ, tổng thời gian lựa chọn nhà thầu điều kện bình thường mất khoảng 16-18 tháng, lại bị kéo dài hơn do dịch bệnh (JICA làm việc luân phiên từ vài tháng trước); Làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân của dự án.

- Khó khăn vướng mắc trong việc tổ chức thực hiện: Do ảnh hưởng của đại dịch Covid nên không thể tổ chức thực hiện công việc trực tiếp, phải làm việc online nên hiệu của công việc chưa cao.

- Khó khăn vướng mắc trong việc thực hiện giải ngân: Do quy trình thủ tục giải ngân vốn ODA phức tạp nên công tác giải ngân còn chậm.

- Dự án thực hiện trong địa bàn giãn cách: Ban 9 thuộc địa bàn TpHCM là nơi tâm dịch và Dự án thuộc địa bàn tỉnh Bến, đều phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16/CT-TTg và nghiêm ngặt hơn.

- Các giải pháp đã thực hiện:

+ Xem xét phương án cắt giảm chi phí bằng cách điều chỉnh thiết kế thép chế tạo cửa van từ thép SUS323L sang thép S355JR, đã đàm phán lại thành công với nhà tài trợ JICA và đã được thông qua để tiếp tục thực hiện dự án;

+ Đẩy nhanh công việc sơ tuyển để lựa chọn nhà thầu sớm triển khai thi công, giải ngân kịp thời theo kế hoạch thực hiện dự án;

+ Để khắc phục phần nào ảnh hưởng do đại dịch COVID-19, Ban đã tăng cường làm việc trực tuyến, họp online để giải quyết công việc.

đ) Đánh giá khả năng giải ngân và số vốn dự kiến giảm:

- Từ các nguyên ngân, khó khăn vướng mắc nêu trên nên khả năng không thể giải ngân hết kế hoạch vốn nước ngoài năm 2021 đã được Thông báo. Ngày 20/4/2021, Ban 9 đã có văn bản số 136/BQL9-KHTTD báo cáo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho phép điều chuyển 515 tỷ đồng vốn nước ngoài cho dự án khác.

- Sau khi rà soát lại khả năng giải ngân theo tình hình mới do ảnh hưởng của đại dịch Covid, ngày 23/8/2021 Ban 9 đã có văn bản xin trả lại vốn nước ngoài kế hoạch năm 2021 là 570 tỷ đồng.

e) Giải pháp và kiến nghị:

- Kiến nghị với nhà tài trợ: Rút ngắn thời gian xem xét, có ý kiến đồng thuận sớm nhất có thể đối với các loại hồ sơ trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Đẩy nhanh công tác xem xét hồ sơ giải ngân (có ý kiến sớm về hồ sơ, nếu cần) sau khi nhận được hồ sơ yêu cầu giải ngân từ phía Việt Nam.

- Kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước (Bộ KHĐT, Bộ Tài chính):

+ Kiến nghị Bộ Tài chính: Hỗ trợ đẩy nhanh các thủ tục giải ngân trong quá trình thực hiện dự án;

+ Kiến nghị Bộ KHĐT: Xem xét điều chuyển nguồn vốn nước ngoài không giải ngân hết theo Kế hoạch.

          Đại diện Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ và nỗ lực của Ban Quản lý dự án trong thời gian qua nhằm đảm bảo triển khai hiệu quả dự án và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn vay nước ngoài của Chính phủ. Đồng thời, đề nghị Ban QLDA tổng hợp các đề xuất gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để tổng hợp chung các khó khăn vướng mắc, gửi Bộ Tài chính để báo cáo cấp có thẩm quyền phương án xử lý trong thời gian sớm nhất nhằm mục tiêu thúc đẩy nguồn vốn đầu tư công nói chung và nguồn vốn vay JICA của Dự án nói riêng, thông qua đó thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội theo chỉ đạo của Chính phủ, đặc biệt trong tình hình dịch Covid -19 diễn biến phức tạp hiện nay.