Theo thống kê của Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, tính đến hết tháng 8, Bộ Giao thông vận tải giải ngân được hơn 1.104 tỷ đồng, bằng khoảng 23% kế hoạch vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước nguồn vốn nước ngoài.
Thảo luận tại cuộc họp, đại diện Bộ Giao thông vận tải và các đơn vị đã đánh giá tình hình giải ngân, những khó khăn, vướng mắc và đưa ra các giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư nguồn vay nước ngoài của Chính phủ năm 2021.
Nguyên nhân chậm giải ngân vốn đầu tư công trong thời gian vừa qua là do ảnh hưởng dịch Covid-19 bùng phát trở lại, một số địa phương phải thực hiện giãn cách, phong tỏa khiến tiến độ thi công và giải ngân kế hoạch vốn bị ảnh hưởng. Cụ thể, tư vấn trong nước khảo sát hiện trường đi lại khó khăn, có trường hợp không đi lại được nên không tiếp cận được hiện trường; tư vấn nước ngoài nếu được huy động phải thực hiện giãn cách (thời gian 1 tháng), có trường hợp không vào được nên dẫn đến công tác thiết kế các dự án bị chậm như Dự án Kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc vay ADB, Dự án Dự án tuyến nối Quốc lộ 91 và tuyến tránh thành phố Long Xuyên vay ADB, Dự án thành phần 1A thuộc Dự án đường Tân Vạn - Nhơn Trạch vay EDCF. Tại một số địa bàn vùng dịch thực hiện giãn cách và ảnh hưởng bởi dịch nên vật liệu xây dựng không khai thác, vận chuyển được (một số mỏ đá phải tạm dừng khai thác), thiếu lao động phổ thông, dự án không thể tổ chức họp các khu dân cư ảnh hưởng để thực hiện tham vấn cộng đồng và công khai chính sách của dự án.
Ngoài ra một số nguyên nhân như: Dự án có khối lượng hoàn thành nhưng do covid nên dẫn đến khó khăn trong việc xác nhận khối lượng hoàn thành với nhà thầu nên chưa thể hoàn thiện được các chứng từ để thực hiện các thủ tục rút vốn; Dự án chưa hoàn thành thủ tục đầu tư, chưa hoàn thành thủ tục điều chỉnh hiệp định vay sẽ phải hủy một phần dự toán được giao kế hoạch vốn năm 2021 như Dự án Quản lý tài sản đường bộ Việt Nam (VRAMP) đối với phần vốn đầu tư Quốc lộ 9 tỉnh Quảng Trị; Nhà tài trợ xem xét hồ sơ thầu chậm (EDCF) như Dự án thành phần 1A thuộc Dự án đường Tân Vạn - Nhơn Trạch, Dự án cải tạo cầu yếu giai đoạn 1.
Thêm nữa, công tác sẵn sàng cho đầu tư như công tác thiết kế cơ sở chưa hoàn thành hoặc hoàn thành chậm đối với Dự án Kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc vay ADB, Dự án Tăng cường kết nối giao thông khu vực Tây Nguyên. Công tác thiết kế kỹ thuật và lập HSMT sử dụng vốn viện trợ không hoàn lại do DFAT tài trợ và trực tiếp tổ chức thuê tư vấn thực hiện. Bộ Giao thông vận tải là bên thụ hưởng Chương trình Aust4Transport, không phải là bên quản lý hợp đồng nên không trực tiếp chỉ đạo được nhà thầu hoàn thiện TKKT các gói thầu xây lắp do đó dẫn đến tiến độ không đảm bảo theo đúng kế hoạch.
Ngoài ra, Bộ Giao thông vận tải cùng các đơn vị đã có các rà soát, đánh giá cụ thể về khả năng giải ngân của từng dự án, điều chuyển kế hoạch vốn giữa các dự án chậm giải ngân sang dự án có tiến độ giải ngân tốt, còn thiếu vốn hoặc hủy vốn nếu có để kịp thời tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Kết luận Hội nghị, lãnh đạo Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại đề nghị, Bộ Giao thông vận tải, các ban quản lý dự án sẽ phối hợp chặt chẽ với Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại để rà soát số liệu giải ngân đảm bảo khớp nhau, các ban quản lý dự án khẩn trương tập hợp hồ sơ để thực hiện thủ tục ghi thu ghi chi, hoàn chứng từ gửi Bộ Tài chính kịp thời.
Đối với cơ chế sử dụng các khoản viện trợ của các nhà tài trợ nước ngoài để thực hiện làm TKKT cho dự án cần được rà soát và báo cáo Thủ tướng Chính phủ về các vướng mắc để kiến nghị không tiếp nhận những khoản viện trợ dưới hình thức như trên tránh ảnh hưởng đến tiến độ dự án và hiệu quả sử dụng vốn vay.
Đối với các kiến nghị của Bộ Giao thông vận tải và các Ban quản lý dự án, Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại sẽ phối hợp chặt chẽ để xử lý nhanh không ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân dự án./.