Việc miễn giảm các khoản nợ chính thức trong bối cảnh kinh tế thế giới suy thoái và thị trường tài chính – tiền tệ bị xáo trộn do ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19 sẽ góp phần giảm áp lực lớn và ngày càng gia tăng từ bên ngoài và áp lực về thanh khoản đối với một số quốc gia yếu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ dịch bệnh. Động thái của những chủ nợ chính thức này nhìn chung sẽ có tác động tích cực đối với hồ sơ tín dụng của những quốc gia này.

Tuy nhiên, theo nhận định của tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s Investor Service (Moody’s) trong công bố ngày 31/3/2020, chương trình miễn giảm nợ do IMF và WB khởi xướng chưa nêu thông tin cụ thể về điều kiện của gói hỗ trợ này có tuỳ thuộc vào mức độ tham gia của các chủ nợ tư nhân hay không, hoặc tùy thuộc vào khả năng của bên đi vay trao đổi và đạt được sự đồng thuận với các chủ nợ tư nhân. Nhiều quốc gia cận biên, đặc biệt là ở tiểu vùng Sahara Châu Phi và một phần của châu Á, đã chuyển hướng sang phát hành công cụ nợ theo điều kiện thị trường trong những năm gần đây. Xu hướng này khiến cho hiệu quả của các chương trình miễn giảm nợ thông qua các kênh chính thức trở nên khó đánh giá hơn. Theo đánh giá của Moody’s, việc này gắn liền với rủi ro cao một số quốc gia phát sinh tình trạng chậm thanh toán nghĩa vụ nợ.

Đối với những quốc gia như Ghana (B3 Tích cực), Pakistan (B3 Ổn định), Zambia (Caa2 Tiêu cực), Mông Cổ (B3 Ổn định) và Sri Lanka (B2 Ổn định), sự giảm sút mạnh trong hoạt động kinh tế (có thể do ảnh hưởng trực tiếp từ việc lây lan virus hoặc gián tiếp do hoạt động thương mại và du lịch giảm), việc giá hàng hoá chủ chốt giảm sâu (như dầu, than và đồng) và các hiệu ứng đi kèm ảnh hưởng lên thu ngân sách của chính phủ, và sự xáo trộn thị trường tài chính gần đây đều làm gia tăng rủi ro lên tính bền vững nợ.

Một số quốc gia thuộc khối thị trường cận biên vào đầu năm nay đã huy động vốn vay thành công với điều kiện tương đối thuận lợi. Tuy nhiên, một số khác phải đối mặt với những khoản nợ lớn đáo hạn trong những tháng tới trong bối cảnh thị trường tài chính xáo trộn, nhiều trường hợp khiến chi phí tái cấp vốn trên thị trường vốn nợ quốc tế trở tăng đột biến tại thời điểm một lượng vốn chưa từng có đã chảy ra khỏi các thị trường mới nổi (xem biểu đính kèm). Khi không có các lựa chọn tài chính khác ngay trong ngắn hạn, sẽ xảy ra hiệu ứng gồm chi phí lãi suất tăng và giá trị đồng nội tệ mất giá mạnh, đe dọa tính thanh khoản và vị thế đối ngoại của chính phủ.

Những rủi ro sẽ là nghiêm trọng nhất với những quốc gia có nhu cầu tái cấp vốn của chính phủ, hoặc của nền kinh tế nói chung, phụ thuộc nhiều nhất vào các khoản nợ bằng ngoại tệ. Nhóm quốc gia này không chỉ bao gồm các thị trường cận biên, là đối tượng hướng tới của gói cứu trợ, mà còn bao gồm nhóm rộng hơn các quốc gia mới nổi như Thổ Nhĩ Kỳ (B1, Tiêu cực) và Tunisia (B2, Ổn định). Nếu cú sốc kinh tế vẫn tiếp diễn trong thời gian dài hoặc trở nên trầm trọng hơn, hoặc việc tiếp cận nguồn tài trợ nước ngoài với mức chi phí phù hợp được không được phục hồi, chi phí vay băng đồng nội tệ sẽ tăng cao khi thanh khoản trong nước sụt giảm và ngân hàng trung ương bắt buộc phải tăng lãi suất để hỗ trợ tỷ giá, làm trầm trọng thêm rủi ro khủng hoảng thanh khoản hoặc cán cân thanh toán.

Động thái điều chỉnh đánh giá xếp hạng tín nhiệm quốc của Moody’s cũng như các tổ chức xếp hạng khác trước tác động của đại dịch Covid-19 đến nay vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, trong thời gian tới, việc một số quốc gia chậm trễ thanh toán nghĩa vụ nợ cho các chủ nợ khu vực tư nhân có thể gắn liền với sự kiện mất khả năng trả nợ, và sẽ ảnh hưởng đến triển vọng cũng như định mức tín nhiệm của các quốc gia này.