Đoàn khảo sát liên ngành do ông Võ Hữu Hiển, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ & Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính dẫn đầu. Ngoài ra thành phần đoàn khảo sát còn có đại diện từ Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đại diện từ Vụ Ngân sách Nhà nước, Vụ Đầu tư và các cán bộ chuyên quản từ Cục Quản lý nợ & Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính.
Từ phía tỉnh Bến Tre, tham dự buổi làm việc có ông Võ Văn Phú, Giám đốc Sở Tài chính Bến Tre chủ trì cuộc họp; ngoài ra còn có nhiều đại diện từ Sở Kế hoạch và Đầu tư, đại diện từ Ban Quản lý dự án các công trình thuộc địa bản tỉnh.
Tại buổi làm việc, Sở Tài chính tỉnh Bến Tre chia sẻ đánh giá về việc thực hiện kế hoạch vay và trả nợ của tỉnh giai đoạn 2016-2020. Trong giai đoạn này, tỉnh Bến Tre có 9 dự án vay lại vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ với tổng số vốn đã bố trí là: 1.583 tỷ đồng. Trong đó vay lại là: 232 tỷ đồng. Kế hoạch vay và trả nợ vốn nước ngoài giai đoạn 2016 – 2020 là 232 tỷ đồng, ước thực hiện kế hoạch vay của tỉnh đến hết năm 2020 là 64 tỷ đồng chỉ đạt 27,8% so với kế hoạch. Việc giải ngân vốn ODA giai đoạn 2016-2020 là rất chậm do một số nguyên nhân sau:
- Đa số các hiệp định được ký kết khi dự án chưa được phê duyệt (chỉ mới có chủ trương được duyệt), nên khi hiệp định có hiệu lực các chủ đầu tư mới triển khai bước lập dự án, giải phóng mặt bằng, lập thiết kế kỹ thuật bản vẽ thi công và dự toán… nên mất rất nhiều thời gian thực hiện dự án, một số nhiệm vụ chủ đầu tư phải xin ý kiến của nhà tài trợ trước khi triển kai thực hiện làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư. Một số dự án phải trình cấp có thẩm quyền xin gia hạn thời gian thực hiện hiệp định.
- Sự bố trí vốn không kịp thời và hài hòa của các cấp ngân sách như: Vốn ODA, vốn đối ứng của Trung ương, vốn vay lại ODA và vốn đối ứng của địa phương.
- Thủ tục giải ngân vốn ODA rất phức tạp, mất nhiều thời gian thanh toán (theo báo cáo của các chủ đầu tư là trên 01 tháng).
Ngoài kênh vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, căn cứ nhu cầu đầu tư phát triển, địa phương đã thực hiện vay vốn từ Ngân hàng Phát triển và tạm ứng ngân quỹ nhà nước cho các dự án Kiên cố hóa kênh mương, giao thông nông thôn và thực hiện công tác giải phóng mặt bằng.
Tại buổi làm việc, ông Võ Văn Phú chia sẻ về đề xuất kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm của CQĐP giai đoạn 2021-2025, trong đó mục tiêu xây dựng kế hoạch 5 năm giai đoạn 2021 – 2025 là thu hút tối đa và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư phát triển kinh tế, phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội thiết yếu, phục vụ cho việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2020 – 2030 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm 2021 – 2025 của địa phương.
Về giải pháp thực hiện trong năm 2020, Giám đốc Sở Tài chính Bến Tre kiến nghị các chủ đầu tư tiếp tục đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, phấn đấu trong quý III/2020 phải tổ chức lựa chọn nhà nhà thầu xây lắp để triển khai thi công ngoài hiện trường để thực hiện giải ngân nguồn vốn ODA; cChủ đầu tư phải thường xuyên phối hợp với nhà tài trợ, cơ quan cho vay lại để kịp thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, trường hợp vượt thẩm quyền báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; phân công lãnh đạo chịu trách nhiệm theo dõi tiến độ thực hiện, lập kế hoạch giải ngân, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho từng dự án. Kết quả giải ngân của từng dự án được phân công theo dõi là căn cứ chủ yếu để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ năm 2020.
Đối với giai đoạn 2021-2025, Sở Tài chính Bến Tre kiến nghị các Bộ, ngành liên quan xem xét, nghiên cứu, cần thiết tham mưu đề xuất cấp thẩm quyền sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi để đảm bảo sự thống nhất và rõ ràng về vai trò và trách nhiệm của các cơ quan tham gia. Chỉ ký hiệp định vay vốn khi cấp có thẩm quyền phê duyệt dự án đầu tư, tránh trình trạng như hiện nay nhiều dự án chưa triển khai thi công đã phải xin gian hạn hiệp định vay gây lãng phí nguồn vốn vay. Đơn giản hóa các thủ tục hành chính bao gồm quy trình bổ sung kế hoạch vốn hàng năm, cơ chế điều chỉnh, điều chuyển kế hoạch vốn cũng như cơ chế hạch toán và chuyển nguồn đối với vốn vay ODA, vay ưu đãi.
Trên cơ sở báo cáo của Sở Tài chính Bến Tre và ý kiến phát biểu của đại diện các Sở và Ban Quản lý dự án tham dự cuộc họp, các thành viên trong đoàn khảo sát theo thẩm quyền đã trực tiếp giải đáp một số vấn đề khó khăn, vướng mắc, tập trung vào việc đưa các chương trình, dự án vay nước ngoài vào kế hoạch đầu tư công trung hạn; hướng dẫn một số trình tự, thủ tục cụ thể giải ngân nguồn vốn vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ để phù hợp với quy định của Việt Nam cũng như yêu cầu của các đối tác phát triển. Đối với những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, ông Võ Hữu Hiển ghi nhận các kiến nghị của thành phố và cho biết Tổ biên tập Đề án sẽ tổng hợp vào báo cáo chung để trình các cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt. Ngoài ra, các thành viên đoàn khảo sát cũng đưa ra những góp ý, đề xuất cụ thể về mặt phạm vi báo cáo của số liệu cũng như nhận định, đánh giá đặc biệt liên quan đến định hướng vay, trả nợ trên địa bàn Bến Tre trong giai đoạn 2021-2025.
Kết luận buổi làm việc, ông Võ Hữu Hiển đề nghị Sở Tài chính Bến Tre chủ trì, phối hợp với Sở Kế hoạch & Đầu tư và các cơ quan, ban quản lý dự án liên quan tiếp tục bổ sung, hoàn thiện báo cáo đánh giá tình hình thực hiện vay, trả nợ chính quyền địa phương 05 năm 2016 - 2020 đề xuất kế hoạch giai đoạn 2021 – 2025 trên cơ sở ý kiến nhận xét của các thành viên đoàn khảo sát, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với các kế hoạch tài chính ngân sách 05 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn trên địa bàn thành phố trong giai đoạn tới.
Ông Võ Hữu Hiển cho biết Bộ Tài chính và Tổ biên tập Đề án sẽ tiếp tục thường xuyên phối hợp với địa phương để đối chiếu thông tin, tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực hiện để giúp Sở Tài chính tham mưu UBND Bến Tre hoàn thiện báo cáo về kế hoạch vay, trả nợ 5 năm giai đoạn 2021-2025 của địa phương trình HĐND xem xét, phê duyệt trước khi gửi Bộ Tài chính tổng hợp chung.