Mục tiêu của đợt khảo sát nhằm đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch huy động, sử dụng vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ cho các chương trình, dự án thuộc phạm vi quản lý của EVN trong giai đoạn 2016-2020; đánh giá kết quả, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm đồng thời tìm hiểu nhu cầu đầu tư, trong đó có việc sử dụng vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài của EVN trong giai đoạn 2021-2025.
Đoàn khảo sát liên ngành do ông Trương Hùng Long, Cục trưởng Cục Quản lý nợ & Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính dẫn đầu. Ngoài ra thành phần đoàn khảo sát còn có đại diện từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Thế giới và đại diện từ Vụ Đầu tư và các cán bộ chuyên quản từ Cục Quản lý nợ & Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính.
Từ phía EVN, chủ trì cuộc họp là ông Nguyễn Xuân Nam, Phó Tổng Giám đốc EVN, ngoài ra còn có đại diện từ Ban Kế hoạch Tài chính của EVN.
Tại buổi làm việc, EVN đánh giá với sự hỗ trợ của các Bộ, ngành, địa phương giai đoạn 2016-2020 EVN đã thu xếp đủ nguồn vốn để đầu tư đảm bảo cung cấp điện cho nền kinh tế. Trong đó, đối với các dự án ODA, do có định hướng rõ ràng về chủ trương nên các chương trình sử dụng vốn vay ODA phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển ngành điện qua từng giai đoạn cũng như kế hoạch của Tập đoàn. Nguồn vốn ODA đã được sử dụng hiệu quả, thể hiện mạnh mẽ của hệ thống về nguồn điện lưới điện truyền tải lưới điện phân phối và nông thông, nâng cao độ tin cậy vận hành hệ thống. Đối với nguồn vốn vay bảo lãnh của Chính phủ, các khoản vay được Chính phủ bảo lãnh có thời gian vay và thời gian ân hạn dài hơn (12-15 năm so với 5-7 năm của các khoản vay không bảo lãnh); chi phí cũng thấp hơn đáng kể. Điều này đã làm tăng tính khả thi của các dự án đầu tư, giảm áp lực trả nợ hàng năm qua đó làm giảm giá thành điện.
Ông Nguyễn Xuân Nam – Phó Tổng Giám đốc EVN phát biểu tại Cuộc khảo sát
EVN cũng đánh giá việc thực hiện các dự án ODA, vay ưu đãi trong giai đoạn 2016-2020 gặp một số khó khăn, vướng mắc như sau: Thủ tục pháp lý kéo dài; việc vay lại nguồn vốn ODA theo hình thức cơ quan cho vay lại chịu rủi ro tín dụng trong khi các ngân hàng, tổ chức tín dụng trong nước phần lớn đã bị vượt hạn mức tín dụng đối với EVN và nguồn liên quan theo quy định của Luật Tổ chức tín dụng; hệ thống văn bản pháp quy trong nước, đặc biệt ODA và đầu tư công chưa đồng bộ; thủ tục điều chỉnh dự án, gia hạn thời gian giải ngân còn kéo dài; phê duyệt tiểu dự án của cơ quan cho vay lại còn chậm trễ; việc thực hiện các khoản vay theo yêu cầu của các nhà tài trợ nhiều khi dẫn đến kéo dài thời gian, quy trình thực hiện các dự án đầu tư, đặc biệt là việc thực hiện các nội dung liên quan đến công tác đấu thầu, giảm thiểu tác động môi trường, đảm bảo an sinh xã hội.
Đối với kế hoạch huy động vốn cho giai đoạn 2021-2025, tổng giá trị đầu tư thuần công ty mẹ EVN phải thực hiện giai đoạn 2021-2025 khoảng 193.000 tỷ đồng, trong đó chủ yếu đầu tư cho các dự án nguồn điện trọng điểm như Thủy điện Hòa Bình, Thủy điện Ialy, Thủy điện Trị An, Quảng Trạch I, Quảng Trạch II, Tích năng Bắc Ái, Dung Quất 1,3; Nhiệt Điện Ô Môn III, IV, các dự án thuộc trung tâm điện lực Tân Phước, các dự án thuộc Trung tâm Điện lực Mỹ Giang và các dự án điện mặt trời.
Đồng thời, EVN kiến nghị một số đề xuất trong giai đoạn 2021-2025 đối với Chính phủ, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan như sau: Tiếp tục ưu tiên bố trí các nguồn vốn vay ODA, vay ưu đãi cho các dự án điện của EVN; cho phép EVN được trực tiếp vay vốn cho các dự án với mức vay vốn vượt dự án nhóm B; cho phép công ty mẹ EVN vay và về cho vay lại đối với các đơn vị thành viên để thực hiện dự án theo yêu cầu của các nhà tài trợ; Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ để có ý kiến chỉ đạo để hỗ trợ Tập đoàn giải quyết các khó khăn trong việc tái cơ cấu nợ chủ động.
Trên cơ sở báo cáo của EVN và ý kiến phát biểu của các thành viên tham dự cuộc họp, các thành viên trong đoàn khảo sát theo thẩm quyền đã trực tiếp giải đáp một số vấn đề khó khăn, vướng mắc, tập trung vào việc đưa các chương trình, dự án vay nước ngoài của EVN; hướng dẫn một số trình tự, thủ tục cụ thể giải ngân nguồn vốn vay nước ngoài của Chính phủ để phù hợp với quy định của Việt Nam cũng như yêu cầu của các đối tác phát triển.
Đối với những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, ông Trương Hùng Long ghi nhận các kiến nghị của EVN và cho biết Tổ biên tập Đề án sẽ tổng hợp vào báo cáo chung để trình các cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt; đồng thời nhận mạnh vai trò quản lý tổng thể, trụ cột của EVN đối với toàn ngành điện nói riêng và đối với nền kinh tế nói chung; yêu cầu EVN có đánh giá kỹ, cụ thể tình hình đầu tư cho ngành điện giai đoạn 2016-2020, và sắp xếp thứ tự ưu tiên lĩnh vực đầu tư của ngành điện phù hợp pháp luật Việt Nam và ưu tiên của nhà tài trợ. Ngoài ra, các thành viên đoàn khảo sát cũng đưa ra những góp ý, đề xuất cụ thể về mặt phạm vi báo cáo của số liệu cũng như nhận định, đánh giá đặc biệt liên quan đến việc báo cáo số liệu của các dự án do các đơn vị thành viên của EVN làm chủ dự án.
Ông Trương Hùng Long phát biểu kết luận tại Cuộc khảo sát
Kết luận buổi làm việc, ông Trương Hùng Long đề nghị EVN tiếp tục bổ sung, hoàn thiện báo cáo đánh giá tình hình thực hiện huy động, sử dụng vốn vay 05 năm 2016-2020 và đề xuất kế hoạch giai đoạn 2021-2025 trên cơ sở ý kiến nhận xét của các thành viên đoàn khảo sát. Đồng thời, Ông Trương Hùng Long cũng cho biết cho biết Bộ Tài chính và Tổ biên tập Đề án sẽ tiếp tục thường xuyên phối hợp với EVN để rà soát số liệu, đối chiếu thông tin, tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực hiện để giúp EVN hoàn thiện báo cáo và mẫu biểu cung cấp thông tin làm cơ sở xây dựng kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm 2021-2025 báo cáo Chính phủ trình Quốc hội xem xét, phê duyệt trong năm 2021./.