Đoàn khảo sát liên ngành do ông Võ Hữu Hiển, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ & Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính dẫn đầu. Ngoài ra thành phần đoàn khảo sát còn có đại diện từ Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đại diện từ Vụ Ngân sách Nhà nước, Vụ Đầu tư và các cán bộ chuyên quản từ Cục Quản lý nợ & Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính.

Từ phía thành phố Hồ Chí Minh, tham dự buổi làm việc có bà Bùi Quỳnh Nhi, Phó Trưởng phòng Tin học – Thống kê và Quản lý nợ chính quyền địa phương, Sở Tài chính; ngoài ra còn có nhiều đại diện từ Sở Kế hoạch và Đầu tư, Kho bạc Nhà nước thành phố Hồ Chí Minh, đại diện từ Ban Quản lý dự án các công trình giao thông, Ban Quản lý dự án đường sắt và dự án các công trình giao thông.

Tại buổi làm việc, Sở Tài chính thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ đánh giá về việc thực hiện kế hoạch vay và trả nợ của thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2016-2020. Trong giai đoạn này, thành phố đã phát hành thành công 5.800 tỷ đồng trái phiếu chính quyền địa phương, trong đó: năm 2016, lần đầu tiên phát hành được kỳ hạn 15 năm (khối lượng 3.000 tỷ đồng); năm 2017, lần đầu tiên phát hành được kỳ hạn 20 năm (khối lượng 1.250 tỷ đồng) và riêng năm 2018, lần đầu tiên phát hành được kỳ hạn 30 năm (khối lượng là 800 tỷ đồng).

Việc phát hành thành công các kỳ hạn nêu trên đã góp phần đa dạng hóa kỳ hạn trái phiếu và cơ cấu danh mục trái phiếu theo hướng tăng kỳ hạn dài, giảm áp lực cho ngân sách thành phố trong việc cân đối, bố trí nguồn vốn để trả nợ. Bên cạnh đó, toàn bộ khối lượng trái phiếu chính quyền địa phương thành phố phát hành đều do các công ty bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư. Điều này đã chứng tỏ mức tín nhiệm đối với trái phiếu chính quyền địa phương thành phố Hồ Chí Minh ngày một tăng cao, góp phần tăng tính thanh khoản của trái phiếu trên thị trường thứ cấp và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát hành trái phiếu trong những năm tiếp theo.

Đối với nguồn vốn vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai 09 dự án sử dụng nguồn vốn vay ODA, vau ưu đãi nước ngoài, trong đó có 06 dự án nhóm A và 03 dự án nhóm B với tổng vốn đầu tư là 122.567 tỷ đồng (trong đó vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài là 102.732 tỷ đồng và vốn đối ứng là 19.835 tỷ đồng). Các dự án này tập trung chủ yếu vào phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, chống ngập và cải thiện môi trường.

Tính đến hết tháng 6/2020, giải ngân nguồn vốn ODA cấp phát từ ngân sách trung ương là khoảng 10.796 tỷ đồng (số tròn) và từ nguồn vốn ODA vay lại của Chính phủ là 4.833 tỷ đồng (số tròn) (đã bao gồm khoản giải ngân cho Chương trình DPO-1 với số tiền là 125 triệu USD). Tỷ lệ giải ngân so với kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn được giao giai đoạn 2016-2020 đạt 32,01% (trong đó nguồn vốn ODA cấp phát từ ngân sách trung ương đạt 76,49%, nguồn vốn ODA vay lại của Chính phủ đạt 13,92%).

Bà Bùi Quỳnh Nhi chia sẻ việc thu hút, quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài trong giai đoạn 2016-2020 đã đạt được hiệu quả nhất định và góp phần vào thực hiện các nhiệm vụ phát triển của thành phố trong nhiều lĩnh vực như kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường. Đã bổ sung nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, môi trường sinh thái góp phần nâng cao đời sống kinh tế, an sinh xã hội cho người dân thành phố; tăng cường năng lực, chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ hiện đại, kinh nghiệm quản lý tiên tiến và phát triển nguồn nhân lực phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương; tạo tiền đề, động lực cho phát triển kinh tế xã hội địa phương, góp phần đáng kể trong tăng trưởng GDP của thành phố Hồ Chí Minh cũng như thu hút các nguồn đầu tư trong và ngoài nước.

Sở Tài chính thành phố Hồ Chí Minh cũng chia sẻ một số khó khăn, vướng mắc với Đoàn công tác liên quan đến công tác quản lý nợ tài địa phương, bao gồm: việc thực hiện quy định về hạn mức dư nợ, bội chi ngân sách địa phương và việc phân bổ vốn đầu tư từ nguồn vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ còn thiếu thống nhất giữa các cơ quan, đơn vị; việc điều chuyển nguồn vốn vay trong nước và nguồn vốn vay nước ngoài trong việc thực hiện kế hoạch vay hàng năm; việc theo dõi hạch toán, kế toán các khoản nợ vay của chính quyền địa phương trước và sau khi Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 có hiệu lực. Bên cạnh đó, đại diện Sở Tài chính còn đề cập đến khó khăn trong việc tổng hợp số liệu vay, trả nợ, đặc biệt là đối với việc giải ngân vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài, chủ yếu do năng lực của các cơ quan, đơn vị, Ban quản lý dự án còn hạn chế.

Tại buổi làm việc, Sở Tài chính thành phố Hồ Chí Minh đề xuất kế hoạch vay, trả nợ công 05 năm của chính quyền địa phương giai đoạn 2021-2025, trong đó có tính đến nhu cầu, hạn mức vay, dư nợ của thành phố cũng như dự kiến khả năng huy động từ các nguồn vốn trong và ngoài nước. Sở Tài chính thành phố Hồ Chí Minh cũng đề xuất giải pháp về chính sách, quản lý nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nợ tại địa phương, trong đó bao gồm việc xây dựng quy trình nghiệp vụ quản lý nợ chính quyền địa phương, xây dựng cơ sở dữ liệu nợ chính quyền địa phương; đồng thời cũng đưa ra những giải pháp kiến nghị Bộ Tài chính hỗ trợ chính quyền địa phương trong giai đoạn 2021-2025 về giao kế hoạch vay, trả nợ hàng năm, về xây dựng công cụ quản lý nợ chính quyền địa phương, các chỉ tiêu an toàn nợ.

Trên cơ sở báo cáo của Sở Tài chính thành phố Hồ Chí Minh và ý kiến phát biểu của đại diện các Sở và Ban Quản lý dự án tham dự cuộc họp, các thành viên trong đoàn khảo sát theo thẩm quyền đã trực tiếp giải đáp một số vấn đề khó khăn, vướng mắc, tập trung vào việc đưa các chương trình, dự án vay nước ngoài vào kế hoạch đầu tư công trung hạn; hướng dẫn một số trình tự, thủ tục cụ thể giải ngân nguồn vốn vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ để phù hợp với quy định của Việt Nam cũng như yêu cầu của các đối tác phát triển. Đối với những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, ông Võ Hữu Hiển ghi nhận các kiến nghị của thành phố và cho biết Tổ biên tập Đề án sẽ tổng hợp vào báo cáo chung để trình các cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt. Ngoài ra, các thành viên đoàn khảo sát cũng đưa ra những góp ý, đề xuất cụ thể về mặt phạm vi báo cáo của số liệu cũng như nhận định, đánh giá đặc biệt liên quan đến định hướng vay, trả nợ trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2021-2025.

Kết luận buổi làm việc, ông Võ Hữu Hiển đề nghị Sở Tài chính thành phố Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Sở Kế hoạch & Đầu tư và các cơ quan, ban quản lý dự án liên quan tiếp tục bổ sung, hoàn thiện báo cáo đánh giá tình hình thực hiện vay, trả nợ chính quyền địa phương 05 năm 2016 - 2020 đề xuất kế hoạch giai đoạn 2021 – 2025 trên cơ sở ý kiến nhận xét của các thành viên đoàn khảo sát, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với các kế hoạch tài chính ngân sách 05 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn trên địa bàn thành phố trong giai đoạn tới.

Ông Võ Hữu Hiển cho biết Bộ Tài chính và Tổ biên tập Đề án sẽ tiếp tục thường xuyên phối hợp với địa phương để đối chiếu thông tin, tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực hiện để giúp Sở Tài chính tham mưu UBND thành phố Hồ Chí Minh hoàn thiện báo cáo về kế hoạch vay, trả nợ 5 năm giai đoạn 2021-2025 của địa phương trình HĐND xem xét, phê duyệt trước khi gửi Bộ Tài chính tổng hợp chung.